Website verhuizen zonder datalek of downtime: zo bescherm je data, back-ups en klantgegevens

Een website of webshop verhuizen voelt als een technisch klusje, maar je verplaatst ook klantgegevens, bestelhistorie en inloggegevens. Gaat er tijdens de overstap iets mis, dan heb je niet alleen last van een site die even offline is. Je kunt ook te maken krijgen met een datalek, en dat is een stuk vervelender.

De vraag die we van ondernemers horen is meestal: is mijn website eigenlijk veilig tijdens een verhuizing? Het eerlijke antwoord: dat hangt af van hoe de verhuizing is voorbereid. Met een goed plan is het risico klein. Zonder plan zitten de gevaren op plekken waar je ze niet verwacht.

In dit blog vertellen we je waar de risico’s zitten en hoe je ze beperkt. We lopen door back-ups, toegang, het verplaatsen van klantdata, het voorkomen van downtime en je verplichtingen onder de AVG.

Waar zit het risico bij een verhuizing?

Bij een migratie bestaan je gegevens tijdelijk op meerdere plekken: op de oude hosting, op een testomgeving, in back-upbestanden en soms op de laptop van degene die de verhuizing uitvoert. Elke kopie is een mogelijk lek als hij niet is afgeschermd.

De meestgemaakte fouten zijn alledaags: een database-export die in een openbare map blijft staan, een testsite zonder wachtwoord, wachtwoorden die via e-mail worden gedeeld, of een oude hosting die maandenlang doorloopt met alle data erop.

Stap 1: maak een back-up die je ook echt kunt terugzetten

Een back-up bestaat pas als je hem hebt teruggezet. Maak vóór de start een volledige back-up van bestanden én database en test op een aparte omgeving of de site er weer mee opstart. Dat is ook de kern van ons eerdere artikel over het belang van back-ups.

Hanteer daarbij de vuistregel 3-2-1: drie kopieën, op twee soorten opslag, waarvan één op een andere locatie. Bewaar de back-up versleuteld en niet op dezelfde server als de website zelf. Een back-up op de server die uitvalt of wordt gehackt, helpt je niet.

Stap 2: wie heeft er toegang?

Voor een verhuizing zijn toegangsgegevens nodig: hosting, domein, FTP of SSH, het CMS en vaak betaal- en boekhoudkoppelingen. Zet dit niet in een e-mail of chatbericht, maar gebruik een wachtwoordmanager of een andere versleutelde manier van delen.

• Geef alleen toegang die nodig is, en alleen zo lang als nodig.
• Gebruik tweestapsverificatie waar het kan.
• Verander alle wachtwoorden en API-sleutels zodra de verhuizing klaar is.

Hoe verplaats je klantgegevens veilig?

Klant- en orderdata horen alleen over een versleutelde verbinding (SFTP of SSH, niet gewone FTP) te reizen. Een database-export is een bestand vol persoonsgegevens: sla het niet op in een map die via de browser bereikbaar is en verwijder het na afloop aantoonbaar.

Bij een webshop komen daar nog betaalgegevens bij. Echte kaartgegevens staan bij een goede opzet niet in je eigen database, maar bij je betaalprovider. Controleer wel of API-sleutels en webhooks na de verhuizing weer goed staan. Hoe je die koppelingen aanpakt, lees je in ons artikel over webshopkoppelingen bij een overstap.

Testen op een staging-omgeving, maar dan wel beveiligd

Voordat je live gaat, test je de nieuwe site op een staging-omgeving. Dat is een kopie van je site op een tijdelijk adres. Dat is slim, maar alleen als die kopie is afgeschermd: met een wachtwoord, een IP-beperking en een instructie voor zoekmachines om hem niet te indexeren.

Staat er echte klantdata op je teststaging, behandel hem dan als productie. Beter nog: maak testgegevens anoniem als je niet alles nodig hebt. En ruim de staging op zodra de site live is.

Hoe voorkom je downtime?

Downtime ontstaat meestal bij het omzetten van de DNS, de 'adreslijst' van het internet. Een paar maatregelen houden dit klein:

1. Verlaag de TTL van je DNS-records een à twee dagen vooraf, zodat de wijziging snel doorwerkt.
2. Kies een rustig moment voor de overstap, buiten je piekuren.
3. Bevries wijzigingen kort voor de livegang. Bij een webshop betekent dat: geen nieuwe producten en liefst een kort moment geen bestellingen, of een plan om de orders tussen oude en nieuwe omgeving over te nemen.
4. Houd de oude omgeving beschikbaar tot de nieuwe site bewezen goed werkt, zodat je kunt terugschakelen.

Vergeet ook je SEO niet: redirects en een correct werkende sitemap horen bij een gelukte overstap. In ons eerdere artikel over website migratie staat waar je daarbij op let.

Wat verandert er voor je AVG-verplichtingen?

Met een nieuwe hostingpartij werk je met een nieuwe verwerker van persoonsgegevens. Daar hoort een verwerkersovereenkomst bij. Kijk ook waar de servers staan: bij voorkeur binnen de EU, en anders met passende waarborgen.

Gaat er toch iets mis, dan geldt de meldplicht: een datalek met risico voor betrokkenen meld je zo snel mogelijk, uiterlijk binnen 72 uur, bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Weten wie wat doet als het misgaat, vóór de verhuizing, scheelt dan veel stress. Wil je de basis nog eens doornemen, lees dan de minimale AVG-eisen voor websites en webshops.

Overzicht: risico en maatregel

Bijna elk risico in deze tabel is te voorkomen met voorbereiding, niet met dure software. Het gaat vooral om volgorde en discipline: eerst back-up en afscherming, dan pas verplaatsen, en daarna opruimen. Sla je een stap over, dan zit het gat meestal precies daar.

Na de livegang: controleren en opruimen

Een verhuizing is pas klaar als de rommel is opgeruimd. Doe een testbestelling, controleer formulieren en mails, en kijk of betaal- en boekhoudkoppelingen live data krijgen. Verwijder daarna staging, tijdelijke gebruikers en exportbestanden, en wijzig wachtwoorden en sleutels.

Bewaar de oude omgeving een afgesproken periode en verwijder hem dan, inclusief back-ups bij de vorige hostingpartij. Oude data die nergens meer voor nodig is, blijft anders een onnodig risico.

Welke rol speelt je hosting?

De veiligheid van je site hangt na de verhuizing sterk af van de plek waar hij draait: automatische back-ups, actuele serversoftware, monitoring en snelle hulp bij problemen. Daarom kiezen we bij veel verhuizingen voor WordPress hosting waarbij beheer, updates en back-ups geregeld zijn, zodat je niet zelf hoeft te bewaken of alles nog op orde is.

Wil je dat de verhuizing uit handen wordt genomen?

Zelf verhuizen kan bij een kleine site prima, mits je bovenstaande stappen volgt. Bij een webshop met klant- en orderdata, koppelingen en SEO-waarde is het verstandig om het door een specialist te laten doen. Daarvoor kun je terecht voor website laten verhuizen.

Twijfel je over de aanpak of wil je weten waar jouw risico’s zitten? We denken graag vrijblijvend met je mee en luisteren eerst naar jouw situatie.